حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2677

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

شاهنشاه ) ، سكّه ديگر : به آرامى - ولكاش ملكا ( بلاش شاه ) ، اين سكّه را حدس ميزنند ، كه از بلاش پنجم است . نيز سكّه‌اى به آرامى - ميتردت ملكا ( مهرداد شاه ) ، اين سكّه را به مهرداد چهارم نسبت ميدهند . بر مسكوكات علامت شهرى ، كه سكّه زده است نمايان است « 1 » و از اين علامات استنباط ميكنند ، كه اين شهرها ضرّابخانه داشته‌اند : فيلاكس ، خاراكس ، ( در خوزستان ) آرتامىتا « 2 » نزديك قزل‌رباط كنونى ( در كرمانشاهان ) . علامات شهرهاى ديگر نيز بر سكّه‌ها ديده مىشود ، ولى بعضى را نتوانسته‌اند معيّن كنند ، كه متعلّق بكدام شهر است و برخى را تقريبا معيّن كرده‌اند . عدّه اين شهرها زياد است و ظنّ قوى ميرود ، كه در هركدام از ممالك تابعه شهرى بوده ، كه ضرّابخانه داشته . براى اينكه بنمائيم نوشته‌هاى سكّه‌هاى اشكانى تا چه‌اندازه شبيه نوشته‌هاى سكّه‌هاى سلوكى است ، نوشتهء سكّهء دمتريوس دوّم پادشاه سلوكى را ، كه اسير پارتيها گرديد ، ذكر ميكنيم : بازىلوس دمترى ته‌اىفيلادلفى نيكات‌رس . يعنى شاه دمتريوس خداوند ، محبّ برادر ، فاتح . پس از اينكه اين پادشاه سلوكى در جنگ شكست خورده اسير پارتيها گرديد و ، چنان كه در قسمت تاريخى اين كتاب گفته شد ، چند سال در گرگان بزيست ، از قرار معلوم سكّه‌اى زده ، كه نوشته‌اش اين است : بازى لوس مگالى آرزاكى يعنى شاه بزرگ ارشك . از اين سكّه بعضى استنباط ميكنند ، كه او در اسارت ، چون داماد شاه اشكانى بوده ، پادشاه دست‌نشانده گرگان بشمار ميآمده و از اين جهت سكّه زده است . بر سكّه‌هاى پارتى علاوه بر نوشته‌هائى ، كه به زبان و خطّ يونانى است ، حروف الفباى يونانى و ندرتا حروف آرامى نيز مشاهده مىشود ، بدين ترتيب ، كه بهر سكّه يكى از حروف الف‌باى يونانى نقش شده . نوشته‌هاى يونانى در اوايل دوره پارتى خوب است ،

--> ( 1 ) - Monogramme . ( 2 ) - Philaces , Charax , Artamita .